تبلیغات
راهنمای جاذبه های طبیعی و فرهنگی اصفهان - موزه کلیسای وانک اصفهان ، گنجینه میراث فرهنگی ارامنه و مسیحیان ایران و منطقه
 
راهنمای جاذبه های طبیعی و فرهنگی اصفهان
ارائه اطلاعات و عکس و فیلم در باره جاذبه های طبیعی و فرهنگی اصفهان
                                                        

گالری ، فیلم و اطلاعات


تاریخچهٔ موزۀ كلیسای وانك

قدمت موزهٔ كلیسای وانك، البته نه در شكل و وسعت كنونی آن، به صد سال پیش؛ یعنی،سال های۱۹۰۵ ـ۱۹۰۶  م/ ۱۳۲۳ـ ۱۳۲۴هـ ق باز می گردد. در این تاریخ به كوشش و یاری طـاطـاووس هونـانیـان، فـرزنـد هـاروتـون هـونـانـیان، نـویـسنـدهٔ كـتـاب تـاریـخ جـلفـای اصـفـهـان، اتاق هایی در ضلع شمالی حیاط كلیسای وانك برای نگهداری و نمایش كتاب ها، نسخه های خطی و اشیای تاریخی ساخته شدند. این اتاق ها تا۱۹۳۰ م به طور هم زمان به منزلهٔ موزه و كتابخانه مورد استفاده قرار می گرفتند.

بین سال های۱۹۳۰ـ۱۹۳۳م سركیس خاچاطوریان، نقاش و هنرمند معروف ارمنی، كه تحصیلكردهٔ اروپا بود، به دعوت حكومت وقت از اروپا به ایران آمد. سفر وی به منظور مرمت و كپی برداری از نقاشی های بناهای دوران صفوی بود. خاچاطوریان پس از اتمام كار خود در اصفهان نمونه هایی را كه تهیه كرده بود در تهران، پاریس، قاهره، لندن، نیویورك و سایر شهرها به نمایش گذاشت و به این ترتیب هنرشناسان غرب را با هنر نقاشی و معماری زیبای مكتب اصفهان آشنا ساخت. از جملهٔ فعالیت های او می توان به برگزاری كلاس های نقاشی و پیشنهاد تأسیس موزهٔ كلیسای وانك و همكاری در بنیان گذاری این موزه اشاره كرد.

با توجه به اینكه كلیهٔ امور مذهبی، اجتماعی، فرهنگی و به طور كلی تمامی نهادهای مخصوص ارمنیان جلفا زیر نظر و به سرپرستی خلیفه گری اداره می شود لذا می بایست شورای خلیفه گری با پیشنهاد خاچاطوریان موافقت می كرد. با موافقت شورا و تصمیم به تأسیس موزه اتاق هایی كه قبلاً محل نگهداری كتاب ها، نسخه های خطی و اشیای تاریخی بودند تعمیر و برای نمایش اشیاء ویترین ها و مانكن هایی ساخته شدند. سپس، به همت و با همكاری استپان هانانیان و ماردیروس آبكاریان اشیای قدیمی، تابلوهای رنگ روغن، نسخه های خطی و آثار ارزشمندی كه جلفایی ها از اروپا و كشورهای آسیایی به ایران آورده بودند گردآوری و به موزه منتقل شدند.

با گذشت چهل سال از زمان تأسیس موزه و با توجه به رشد و توسعهٔ روزافزون صنعت جهانگردی در كشور، خصوصاً در شهر اصفهان و اهمیت و لزوم حفظ میراث هنری و فرهنگ بومی ارمنیان جلفا، شورای خلیفه گری اصفهان در صدد برآمد تا موزه ای مطابق با اصول و مبانی روز تأسیس كند. بنابراین در پی جلساتی كه شوراهای خلیفه گری اصفهان و تهران در۱۹۶۸ م برگزار كردند تصمیم بر آن شد كه با در نظر گرفتن موقعیت جغرافیایی و سیاسی جلفا موزهٔ جدید در اصفهان و در شمال محراب كلیسای وانك بنا شود.

ساخت بنای موزه در مه۱۹۷۱ م/۱۳۵۰هـ ش به اتمام رسید. و خلیفه گارِگین ساركسیان اطلاعیه ای خطاب به كلیساها و اهالی جلفا صادر كرد مبنی بر اینكه در صورت تمایل اشیای قدیمی و با ارزشی را كه در منازل و كلیساها نگه می دارند به موزهٔ كلیسای وانك اهدا كنند.

سرانجام در ۲۴ اكتبر۱۹۷۱ م، موزه با حضور استاندار اصفهان، پیشوایان مذهبی و نمایندگان شوراهای خلیفه گری اصفهان و تهران، نمایندهٔ مجلس اصفهان و جنوب ایران، روزنامه نگاران و نماینده هایی از شهرهای ارمنی نشین ایران افتتاح شد. با توجه به تاریخ تأسیس موزهٔ كلیسای وانك این كلیسا از پیشگامان موزه داری در تاریخ ایران محسوب می شود.

موزهٔ دو طبقهٔ كلیسای وانك دارای دو تالار نمایش با چندین ویترین ثابت و سیار است. حدود ۸۵۰ شیء ای كه در موزهٔ كلیسای وانك به نمایش گذاشته شده اند متعلق به سده های شانزدهم تا بیستم میلادی اند.

از آنجایی كه اكثر اشیای موزه اهدایی هستند در كنار توضیحات مربوط به هر شیء مشخصات و اطلاعاتی نیز در مورد اهداكننده یا اهداكنندگان دیده می شود كه در موزه های معمولی كمتر به چنین موردی برمی خوریم.

 

طبقه بندی اشیای موزه

طبقه بندی اشیای موزه چنین است كه هر غرفه به صورت مجموعه ای مجزا در آمده كه در عین حال با غرفه های دیگر هماهنگی دارد. از آنجا كه اشیای موزه تا حدودی با مذهب، مراسم مذهبی و آداب و رسوم ارمنیان مرتبط است تماشاگر با مشاهدهٔ مجموعه های آن تحت تأثیر فضای روحانی كلیسا قرار می گیرد.

بخش های مختلف موزهء كلیسای وانك

۱- كتاب ها و نسخه های خطی

از جمله آثار بسیار نفیس موزه مجموعهٔ نسخه های خطی آن است كه حدود ۷۱۰ جلد كتاب خطی را شامل می شود. حدود دویست جلد از این آثار تورات، انجیل مقدس و كتاب های مذهبی است.

الف) غرفهٔ نسخه های متعلق به جلفای اصفهان.

ب) غرفهٔ نسخه های مربوط به كتاب هایی كه در كلیساهای ارمنستان غربی نوشته شده اند و امروزه از اكثر آنها اثری بر جای نمانده است.

بیشتر این كتاب ها دارای موضوعات مذهبی اند و از كتاب مقدس انجیل اقتباس شده اند. برخی از آن ها نیز مربوط به اصول و مبانی دینی و اخلاقی هستند. نقاشی ها، تذهیب های كامل و مینیاتورهای متعدد با زنده ترین رنگ ها هنر نقاشان ارمنی را به نمایش می گذارند. قدیمی ترین و جالب ترین نسخه های خطی این مجموعه عبارت اند از انجیلی متعلق به قرن دهم میلادی نوشته شده بر روی پوست و دیگری قرآنی ترجمه شده به زبان ارمنی متعلق به قرن هجدهم میلادی. مركز اسناد و نسخه های خطی كلیسای وانك به سبب تعدد و تنوع كتاب ها یكی از غنی ترین مخازن ارمنیان در دنیا به شمار می رود.


 ۲- تابلوهای گچ بری و نقاشی

نمونه هایی از تابلوهای گچ بری به جا مانده از كاخ های صفوی از دیگر اشیاء گران بهای این موزه اند كه حتی در موزهٔ ایران هم كمتر اثری از آنها می توان یافت.

 تابلوهای نقاشی موزه نیز مجموعه ای ارزنده از آثار هنری نقاشان اروپایی و ارمنی هستند. این تابلوها كه بر روی كرباس، پوست، چرم، فلز و شیشه كشیده شده اند اكثراً موضوعاتی مذهبی دارند مانند تولد حضرت مسیح، رویدادهای زندگی آن حضرت و حواریون ایشان، تمثال حضرت مریم و ... . در كنار این تابلوها تصاویری نیز از رجال ایرانی و چهره های معروف ارمنی با لباس های مخصوص ارمنیان جلفا دیده می شود. از آثار منحصر به فرد این موزه سیاه قلمی است از چهرهٔ حضرت ابراهیم منسوب به رامبراند.




از آثار منحصر به فرد این موزه سیاه قلمی است از چهره حضرت ابراهیم منسوب به رامبر است.

بخشی از موزه کلیسای وانک به آثار نقاش ارمنی، آبراهام گورگِنیان 1907-1967میلادی اختصاص دارد، گورگِنیان در آثار خود نقوش سنگ قبرهای موجود در قبرستان‌ها و محوطه‌های کلیساهای جلفا را، که مربوط به سال‌های 1600تا 1950میلادی است، کپی‌برداری کردهاست.

این تابلوها در نگاه نخست یک اثر گرافیکی ساده به نظر می‌رسند، اما با کمی دقت می‌توان به ارزش هنری و معنوی آنها پی‌ برد، نقوش این سنگ قبرها بیانگر تنوع مشاغل، آداب و رسوم، لباس‌ها، طبقات اجتماعی ارمنیان جلفا و نیز معیارهای زیباشناختی زمان خود هستند.

۳- آثار فلزی

مجموعه آثار فلزی این موزه مشتمل بر زیورآلات طلا و نقره، كمربند، قلاب شنل، سینی، انواع جبعهٔ صلیب، عودسوز، ظرف روغن مقدس و ... است كه به شیوه های مختلفی مانند مشبك كاری، ریخته گری، ملیله كاری و قلمزنی ساخته و با سنگ های رنگارنگ قیمتی و نیمه قیمتی تزیین شده اند. بخش عمدهٔ این آثار مربوط به اشیای مورد استفاده در مراسم مذهبی كلیسا هستند.

۴- منسوجات (دست بافته ها و رودوزی های سنتی)

این منسوجات را می توان به سه گروه الف) لباس های مذهبی روحانیان ارمنی؛ ب) قطعات پارچه ای مورد استفاده در مراسم  كلیسا و ج) نمونه هایی از پوشاك سنتی ارمنیان جلفا تقسیم كرد.

به جرأت می توان گفت نظیر این اشیاء را، كه از افتخارات هنرهای تزینی خاص ارمنیان به شمار می روند، در هیچ یك از موزه های ایران نمی توان یافت. لباس های روحانیان با انواع پارچه های زری و ترمه با دوخت های سنتی، كه متأسفانه اكثر آن ها امروزه منسوخ شده اند، چشم بازدیدكنندگان را خیره می سازند. لباس های محلی ارمنیان جلفا نیز از زیباترین و بارزترین مشخصه های فرهنگی و اجتماعی آنان و همچنین نشان دهندهٔ تحولات تاریخی و فرهنگی اند. در این بخش، غرفه هایی نیز به نمایش انواع لباس (عروس، زن و تاجر جلفایی)، انواع كلاه، وسایل آرایش و سوزن دوزی زنان، نمونه هایی از وسایل سفرهٔ عقد ارمنیان و ... اختصاص داده شده كه تا حدودی آداب و رسوم ارمنیان را به بازدیدكنندگان معرفی می كنند. در كنار این اشیاء تعدادی فرش و گلیم نیز با نقوش اصیل ارمنی وجود دارد.


۵- ظروف چینی و سفالی

غرفهٔ بزرگی در موزهٔ كلیسای وانك به ظرف چینی و سفال اختصاص داده شده. این ظروف از نظر نقش ها و موضوعات تزیینی تنوع فراوانی دارند و آنها را می توان به سه گروه تقسیم كرد:۱. ظروفی كه نقش های تزیینی آنها ملهم از موضوعات تزیینی چینی است؛۲. ظروفی كه موضوعات تزیینی آنها تركیبی از هنر ایرانی و چینی است؛۳. ظروفی كه نقش های تزیینی آنها صرفاً شامل موضوعات و سبك های اروپایی است. در این مجموعه ظروفی دیده می شوند كه دارای جملات یا حروف اختصاری ارمنی هستند. این ظروف را شخصیت های معروف یا تجار ارمنی به كارخانه ها و هنرمندان سفارش می دادند و بر روی آنها اسم، تاریخ، شغل و... سفارش دهنده نوشته می شد.

۶- آثار چوبی

این بخش شامل انواع ساعت، مبلمان، شمعدان، جعبه، صلیب، تابلوهای منبت كاری و... است كه برجسته ترین این آثار سازها هستند. این بخش توجه اكثر افرادی را كه با موسیقی آشنایی دارند به خود جلب می كند. تار ساخت یحیی خان (هوهانس آبكاریان)، تارساز معروف جلفا، تار ساخت مِلكُن خان جلفایی و چوگور متعلق به مانوك مانوكیان در این بخش قرار دارند.

 ۷- فرمان ها

حدود ۱۷۰ برگ فرمان در كلیسای وانك موجود است كه ۲۲ برگ آن در موزه به نمایش گذاشته شده. این فرمان ها متعلق به سده های هفدهم تا نوزدهم میلادی و موضوع اكثر آنها دربارهٔ مهاجرت ارمنیان، دادن امتیازات تجاری و مذهبی به ارمنیان جلفا و چگونگی گرفتن مالیات از اهالی و تجار جلفایی است.

قدیمی ترین فرمان به تاریخ۱۵۶۴ م/۹۷۲هـ ق مربوط می شود و متعلق به شاه طهماسب صفوی است. این فرمان نشان می دهد ارمنیان قبل از مهاجرت به جلفا ارتباط فرهنگی و تجاری نزدیكی با شاهان صفوی داشتند.


 ۸- غرفهٔ صنعت چاپ

نخستین كتاب هایی كه در ایران به چاپ رسید به كوشش و همت جلفایی ها بود. اولین چاپخانهٔ ایران را پیشوای مذهبی كلیسای وانك،خاچاطور وارتاپد گِساراتسی و شاگردان ویدر كلیسای وانك دایر كردند. آنان خود ماشین، كاغذ و مركب چاپ حروف را طراحی كردند و ساختند و در۱۶۳۸ م/۱۰۱۷ هـ ش نخستین كتاب خود را با مضمون و شرح حال پدران روحانی به نام ساقموس (زبور داوود) در ۵۷۲ صفحه به چاپ رساندند. این كتاب در حال حاضر در آكسفورد انگلستان نگهداری می شود و نمونهٔ موجود در كلیسای وانك فتوكپی این كتاب است. تنها آثار به جای مانده از این چاپخانه عبارت اند از تعدادی حروف، كتاب هایی كه اولین بار در نقاط مختلف دنیا به زبان ارمنی چاپ شده اند و نیز نمونه هایی از هنر كتابت در آن دوران مانند انواع جلد سوخت، معرق، ضربی و روغنی مرصع و مذهب متعلق به سده های هفدهم تا هجدهم میلادی.


 ۹- غرفۀ یپرم خان

این غرفه شامل وسایل شخصی، عكس ها و مكاتبات شخصی یپرم خان ارمنی از سرداران انقلاب مشروطیت است كه نقشی مهم در این انقلاب داشت. اشیای این غرفه در۱۹۷۴  م به موزه اهدا شده اند.

 ۱۰- غرفهٔ نژادكشی ارمنیان در ۲۴آوریل۱۹۱۵ میلادی

مجموعهٔ این بخش شامل كتاب های منتشر شده دربارهٔ نژادكشی ارمنیان به زبان های مختلف، نمونه هایی از مكاتبات سلاطین عثمانی، نقشهٔ پراكندگی كشتار ارمنیان در شهرهای ارمنستان غربی، تصاویر ویدیویی كشتار وحشیانهٔ ترك های عثمانی و تظاهرات گستردهٔ مردمی روز ۲۴ آوریل در شهرهای ارمنی نشین ایران است. این غرفه در ۲۰۰۱ م با كوشش و همكاری شورای خلیفه گری اصفهان و مؤسسهٔ ترجمه و تحقیق هور در تهران صورت تأسیس شده است.

 ۱۱- مسكوكات

سكه های موزهٔ كلیسای وانك به سه دستهٔ الف) سكه های قبل از تاریخ؛ ب) سكه های دوران اسلامی و ج) سكه های دوران پادشاهی كیلیكیه تقسیم می شوند كه همگی آنها در دههٔ۱۹۷۰م به موزه اهدا شده اند.

 ۱۲- غرفهٔ جمهوری ارمنستان در ۱۹۱۸ ـ۱۹۲۰ میلادی

ارمنستان پیش از آنكه بخشی از اتحاد جماهیر شوروی سابق شود بین سال های۱۹۱۸ ـ ۱۹۲۰ م به استقلال رسید. نمونه هایی از مدارك رسمی دولتی، كه در این تاریخ مورد استفاده بوده اند، در این غرفه به نمایش گذاشته شده است از جمله گذرنامه ها، تمبرها، اسكناس ها، سكه ها و اوراق مربوط به كمك مالی ارمنیان جلفا به دولت تازه تأسیس ارمنستان در آن تاریخ. این غرفه در۱۹۷۵ م افتتاح شده و مهم ترین بخش آن بخش وسایل شخصی ایشخان هوسپ ارقوتیان، سفیر ارمنستان در ایران، است كه شامل وسایل شخصی وی مانند عكس، عصا، انگشتر، اوراق شخصی و ... می شود.

 دیگر آثار موجود در موزه:

اما معروف ترین چیزی كه در موزهٔ كلیسای وانك نگهداری می شود تار مویی است متعلق به دختری هجده ساله كه واهرام هاكوپیان در۱۹۷۴ م جمله ای از كتاب تورات را به زبان ارمنی با قلمی از جنس الماس بر روی آن نوشته است. این اثر در۱۹۷۵ م به موزه اهدا شده و بازدیدكنندگان می توانند این جمله را با میكروسكوپی كه به همین منظور در محل تعبیه شده است بر روی مو ببینند.

 در۱۹۷۷ م دو تندیس در قسمت ورودی موزه تعبیه شد كه یكی از آنها تمثال مسروپ ماشتوس، مخترع حروف الفبای ارمنی و دیگری تمثال خاچاطور گساراتسی، مؤسس چاپخانهٔ كلیسای وانك در سدهٔ هفدهم، است. این تندیس ها اثر هنرمند ارمنی زاون آیوازیان اند.

 امضای دفتر یادبود در تاریخ موزهٔ كلیسای وانك اولین بار به دست سفیر جمهوری ارمنستان، هوسپ ایشخان آرقوتیان، در۱۹۲۱ م صورت گرفت و از آن پس دفاتر یادبود متعددی به دست بازدیدكنندگان و نیز افراد سرشناس و معروف به امضا رسیدند و این رسم همچنان تا به امروز ادامه دارد.



















































































Subjects : کلیساهای اصفهان، موزه های اصفهان، 
Tags : کلان شهر اصفهان،
Related Links : وب سایت شهرداری اصفهان، وب سایت خلیفه گری ارامنه اصفهان و جنوب ایران،




پنجشنبه 10 مرداد 1398 10:47 ق.ظ

Many thanks. I value this.
north west pharmacies canada canadian online pharmacies canadian cialis canadian medications canadian pharmaceuticals companies canadian pharmacy online 24 canada vagra discount canadian pharmacies northwest pharmacies canadian drug
پنجشنبه 30 خرداد 1398 06:08 ق.ظ

Good info, Thanks a lot!
generic cialis tadalafil cialis 50 mg soft tab cialis 5 effetti collaterali prices on cialis 10 mg cialis daily click here take cialis what is cialis cialis generisches kanada cialis farmacias guadalajara prix de cialis
چهارشنبه 29 خرداد 1398 03:08 ب.ظ

Thanks a lot. A lot of data.

we recommend cheapest cialis tadalafil cialis generic availability cialis tablets australia 5 mg cialis coupon printable no prescription cialis cheap ou acheter du cialis pas cher prezzo di cialis in bulgaria dosagem ideal cialis generic cialis at the pharmacy
سه شنبه 28 خرداد 1398 10:41 ب.ظ

Amazing info, Thanks.
cialis venta a domicilio overnight cialis tadalafil cialis prices effetti del cialis tadalafil cialis daily reviews non 5 mg cialis generici cialis vs viagra cialis purchasing cialis side effects dangers
دوشنبه 27 خرداد 1398 09:22 ق.ظ

You definitely made your point!
cialis for sale in europa cialis soft tabs for sale we like it cialis soft gel we choice cialis uk miglior cialis generico cialis wir preise we choice cialis pfizer india cialis price in bangalore order cialis from india cialis tablets
یکشنبه 26 خرداد 1398 07:52 ب.ظ

Appreciate it! Quite a lot of write ups.

we recommend cialis best buy non 5 mg cialis generici cialis with 2 days delivery order cialis from india cialis super acti cialis 5mg prix cialis 30 day trial coupon cost of cialis per pill generic cialis at walmart cialis 20 mg effectiveness
یکشنبه 26 خرداد 1398 05:18 ق.ظ

You actually suggested this adequately.
cialis billig generic for cialis non 5 mg cialis generici cialis 100mg suppliers we choice cialis uk interactions for cialis trusted tabled cialis softabs weblink price cialis i recommend cialis generico cialis 20 mg best price
شنبه 25 خرداد 1398 03:33 ب.ظ

You stated it terrifically!
i recommend cialis generico tadalafil 20 mg prices for cialis 50mg pastillas cialis y alcoho cialis australia org cost of cialis cvs generic cialis in vietnam cialis free trial cialis para que sirve price cialis best
چهارشنبه 22 خرداد 1398 05:23 ب.ظ

Reliable write ups. Appreciate it!
cialis professional yohimbe wow cialis tadalafil 100mg generic cialis levitra can i take cialis and ecstasy cialis farmacias guadalajara cialis preise schweiz cialis daily reviews look here cialis order on line buy cialis uk no prescription enter site very cheap cialis
دوشنبه 20 خرداد 1398 12:30 ب.ظ

With thanks! I appreciate this!
we recommend cialis info cialis online nederland venta de cialis canada cialis sicuro in linea we recommend cialis best buy cialis 5 mg costo in farmacia cialis buy cialis online legal how to purchase cialis on line cialis generika
یکشنبه 19 خرداد 1398 06:28 ب.ظ

Hi there, just became aware of your blog through Google, and found that it's really informative. I am going to watch out for brussels. I'll appreciate if you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!
یکشنبه 19 خرداد 1398 06:37 ق.ظ

Wow plenty of wonderful material!
side effects for cialis cialis 05 recommended site cialis kanada cialis 50 mg soft tab cialis efficacit cialis coupons printable cialis generic availability estudios de cialis genricos generic cialis tadalafil what is cialis
شنبه 18 خرداد 1398 01:34 ق.ظ

Amazing a good deal of great facts.
legalidad de comprar cialis cialis et insomni purchase once a day cialis if a woman takes a mans cialis cialis canada on line cialis rezeptfrei cialis lilly tadalafi cialis diario compra fast cialis online cialis para que sirve
جمعه 23 فروردین 1398 02:58 ب.ظ

You said it adequately..
drugstore online canada canadian viagra buy viagra 25mg pharmacy canada 24 pharmacy onesource north west pharmacies canada canada medication list canada pharmacies drugs for sale in canada canada medications information
پنجشنبه 22 فروردین 1398 12:47 ق.ظ

You've made your position quite well..
canadian online pharmacy canadian discount pharmacies in canada canadian pharmaceuticals the best canadian online pharmacies best canadian mail order pharmacies canadian pharmaceuticals reviews canada rx reputable canadian prescriptions online northwest pharmacies mail order drugs for sale deep web
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:29 ب.ظ

You stated it exceptionally well.
generic cialis 20mg tablets cialis side effects acheter cialis kamagra we like it safe cheap cialis we use it 50 mg cialis dose online prescriptions cialis canadian discount cialis cialis generic only best offers 100mg cialis cialis 20mg preis cf
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:01 ق.ظ

You actually said that exceptionally well.
click now cialis from canada buy original cialis fast cialis online cuanto cuesta cialis yaho viagra vs cialis we recommend cialis best buy safe site to buy cialis online look here cialis order on line cialis dosage amounts cialis for sale in europa
سه شنبه 13 آذر 1397 03:38 ق.ظ

You actually explained that adequately!
cialis wir preise cialis daily cialis dosage recommendations buying cialis on internet cialis bula cialis tablets cialis coupons printable cialis for bph cialis generico online cialis 30 day sample
دوشنبه 12 آذر 1397 02:31 ب.ظ

Nicely put, With thanks.
cialis daily new zealand when will generic cialis be available tadalafil tablets best generic drugs cialis costo in farmacia cialis cialis 5 mg funziona cialis prezzo al pubblico cialis purchasing cialis 5 effetti collaterali click now buy cialis brand
یکشنبه 11 آذر 1397 02:44 ب.ظ

Nicely put, Cheers!
cialis for sale in europa fast cialis online cialis pills price each cialis usa cost cialis 05 we choice free trial of cialis cialis en 24 hora cialis 20mg buy cialis how much does a cialis cost
یکشنبه 11 آذر 1397 03:03 ق.ظ

You reported this fantastically!
cialis mit grapefruitsaft cialis generico generic cialis pill online cialis diario compra cialis without a doctor's prescription cialis 100 mg 30 tablet tadalafilo tadalafil 5mg order generic cialis online cialis taglich
شنبه 10 آذر 1397 02:38 ق.ظ

You actually suggested it fantastically.
cialis dosage cialis 20mg preis cf cialis 20 mg cut in half we recommend cialis info cialis generico buying cialis overnight only best offers 100mg cialis generic cialis at walmart only now cialis 20 mg acheter cialis kamagra
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:39 ق.ظ

Point well utilized!.
cialis tablets australia we choice cialis pfizer india order cialis from india tadalafil 10 mg cialis 200 dollar savings card buy name brand cialis on line price cialis best 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis kaufen cialis free trial
پنجشنبه 19 مهر 1397 10:05 ب.ظ

Nicely put. Kudos!
levitra prices levitra levitra 20 mg buy levitra generic buy levitra 10mg buy generic levitra buy levitra levitra buy 10 mg levitra levitra 10 mg prezzo
یکشنبه 8 مهر 1397 07:48 ق.ظ

You have made the point.
what is cialis cialis soft tabs for sale cialis generic cialis generique 5 mg buy cialis online cheapest generic low dose cialis prix cialis once a da cialis cost buy generic cialis opinioni cialis generico
شنبه 7 مهر 1397 07:39 ق.ظ

Thanks a lot, Ample content!

prix de cialis cialis lowest price overnight cialis tadalafil cialis pills only here cialis pills cialis 20 mg cut in half cialis prezzo al pubblico low dose cialis blood pressure generic cialis with dapoxetine where do you buy cialis
شنبه 31 شهریور 1397 09:28 ب.ظ

Wow a good deal of fantastic info!
canadian pharmacies that are legit safe canadian online pharmacies canadian medications, liraglutide canadian prescriptions online serc 24 mg northwest pharmacies in canada northwest pharmacies online canadian pharmaceuticals canadian online pharmacies rated canadian prescriptions online canada drugs
پنجشنبه 15 شهریور 1397 09:03 ق.ظ

Thanks a lot! A lot of material.

cialis flussig buy original cialis low cost cialis 20mg cialis kaufen wo comprar cialis navarr cialis canada on line cialis kaufen bankberweisung generic low dose cialis can i take cialis and ecstasy cialis pas cher paris
چهارشنبه 14 شهریور 1397 12:57 ق.ظ

Thanks a lot. Great information!
the best canadian online pharmacies drugs for sale in uk buy viagra now the best canadian online pharmacies canadian drugs canada online pharmacy canada online pharmacies medication Canadian Pharmacy USA canadian online pharmacies reviews pharmacy times
سه شنبه 13 شهریور 1397 06:57 ق.ظ

Incredible quite a lot of wonderful info.
buy legal viagra online pharmacy usa how to get viagra with prescription buy cheap viagra pills online buy viagra nz sildenafil uk online where to buy viagra online safely order viagra no prescription buy viagra in store buy viagra canada
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه مجاز می باشد