تبلیغات
راهنمای جاذبه های طبیعی و فرهنگی اصفهان - موزه کلیسای وانک اصفهان ، گنجینه میراث فرهنگی ارامنه و مسیحیان ایران و منطقه
 
راهنمای جاذبه های طبیعی و فرهنگی اصفهان
ارائه اطلاعات و عکس و فیلم در باره جاذبه های طبیعی و فرهنگی اصفهان
                                                        

گالری ، فیلم و اطلاعات


تاریخچهٔ موزۀ كلیسای وانك

قدمت موزهٔ كلیسای وانك، البته نه در شكل و وسعت كنونی آن، به صد سال پیش؛ یعنی،سال های۱۹۰۵ ـ۱۹۰۶  م/ ۱۳۲۳ـ ۱۳۲۴هـ ق باز می گردد. در این تاریخ به كوشش و یاری طـاطـاووس هونـانیـان، فـرزنـد هـاروتـون هـونـانـیان، نـویـسنـدهٔ كـتـاب تـاریـخ جـلفـای اصـفـهـان، اتاق هایی در ضلع شمالی حیاط كلیسای وانك برای نگهداری و نمایش كتاب ها، نسخه های خطی و اشیای تاریخی ساخته شدند. این اتاق ها تا۱۹۳۰ م به طور هم زمان به منزلهٔ موزه و كتابخانه مورد استفاده قرار می گرفتند.

بین سال های۱۹۳۰ـ۱۹۳۳م سركیس خاچاطوریان، نقاش و هنرمند معروف ارمنی، كه تحصیلكردهٔ اروپا بود، به دعوت حكومت وقت از اروپا به ایران آمد. سفر وی به منظور مرمت و كپی برداری از نقاشی های بناهای دوران صفوی بود. خاچاطوریان پس از اتمام كار خود در اصفهان نمونه هایی را كه تهیه كرده بود در تهران، پاریس، قاهره، لندن، نیویورك و سایر شهرها به نمایش گذاشت و به این ترتیب هنرشناسان غرب را با هنر نقاشی و معماری زیبای مكتب اصفهان آشنا ساخت. از جملهٔ فعالیت های او می توان به برگزاری كلاس های نقاشی و پیشنهاد تأسیس موزهٔ كلیسای وانك و همكاری در بنیان گذاری این موزه اشاره كرد.

با توجه به اینكه كلیهٔ امور مذهبی، اجتماعی، فرهنگی و به طور كلی تمامی نهادهای مخصوص ارمنیان جلفا زیر نظر و به سرپرستی خلیفه گری اداره می شود لذا می بایست شورای خلیفه گری با پیشنهاد خاچاطوریان موافقت می كرد. با موافقت شورا و تصمیم به تأسیس موزه اتاق هایی كه قبلاً محل نگهداری كتاب ها، نسخه های خطی و اشیای تاریخی بودند تعمیر و برای نمایش اشیاء ویترین ها و مانكن هایی ساخته شدند. سپس، به همت و با همكاری استپان هانانیان و ماردیروس آبكاریان اشیای قدیمی، تابلوهای رنگ روغن، نسخه های خطی و آثار ارزشمندی كه جلفایی ها از اروپا و كشورهای آسیایی به ایران آورده بودند گردآوری و به موزه منتقل شدند.

با گذشت چهل سال از زمان تأسیس موزه و با توجه به رشد و توسعهٔ روزافزون صنعت جهانگردی در كشور، خصوصاً در شهر اصفهان و اهمیت و لزوم حفظ میراث هنری و فرهنگ بومی ارمنیان جلفا، شورای خلیفه گری اصفهان در صدد برآمد تا موزه ای مطابق با اصول و مبانی روز تأسیس كند. بنابراین در پی جلساتی كه شوراهای خلیفه گری اصفهان و تهران در۱۹۶۸ م برگزار كردند تصمیم بر آن شد كه با در نظر گرفتن موقعیت جغرافیایی و سیاسی جلفا موزهٔ جدید در اصفهان و در شمال محراب كلیسای وانك بنا شود.

ساخت بنای موزه در مه۱۹۷۱ م/۱۳۵۰هـ ش به اتمام رسید. و خلیفه گارِگین ساركسیان اطلاعیه ای خطاب به كلیساها و اهالی جلفا صادر كرد مبنی بر اینكه در صورت تمایل اشیای قدیمی و با ارزشی را كه در منازل و كلیساها نگه می دارند به موزهٔ كلیسای وانك اهدا كنند.

سرانجام در ۲۴ اكتبر۱۹۷۱ م، موزه با حضور استاندار اصفهان، پیشوایان مذهبی و نمایندگان شوراهای خلیفه گری اصفهان و تهران، نمایندهٔ مجلس اصفهان و جنوب ایران، روزنامه نگاران و نماینده هایی از شهرهای ارمنی نشین ایران افتتاح شد. با توجه به تاریخ تأسیس موزهٔ كلیسای وانك این كلیسا از پیشگامان موزه داری در تاریخ ایران محسوب می شود.

موزهٔ دو طبقهٔ كلیسای وانك دارای دو تالار نمایش با چندین ویترین ثابت و سیار است. حدود ۸۵۰ شیء ای كه در موزهٔ كلیسای وانك به نمایش گذاشته شده اند متعلق به سده های شانزدهم تا بیستم میلادی اند.

از آنجایی كه اكثر اشیای موزه اهدایی هستند در كنار توضیحات مربوط به هر شیء مشخصات و اطلاعاتی نیز در مورد اهداكننده یا اهداكنندگان دیده می شود كه در موزه های معمولی كمتر به چنین موردی برمی خوریم.

 

طبقه بندی اشیای موزه

طبقه بندی اشیای موزه چنین است كه هر غرفه به صورت مجموعه ای مجزا در آمده كه در عین حال با غرفه های دیگر هماهنگی دارد. از آنجا كه اشیای موزه تا حدودی با مذهب، مراسم مذهبی و آداب و رسوم ارمنیان مرتبط است تماشاگر با مشاهدهٔ مجموعه های آن تحت تأثیر فضای روحانی كلیسا قرار می گیرد.

بخش های مختلف موزهء كلیسای وانك

۱- كتاب ها و نسخه های خطی

از جمله آثار بسیار نفیس موزه مجموعهٔ نسخه های خطی آن است كه حدود ۷۱۰ جلد كتاب خطی را شامل می شود. حدود دویست جلد از این آثار تورات، انجیل مقدس و كتاب های مذهبی است.

الف) غرفهٔ نسخه های متعلق به جلفای اصفهان.

ب) غرفهٔ نسخه های مربوط به كتاب هایی كه در كلیساهای ارمنستان غربی نوشته شده اند و امروزه از اكثر آنها اثری بر جای نمانده است.

بیشتر این كتاب ها دارای موضوعات مذهبی اند و از كتاب مقدس انجیل اقتباس شده اند. برخی از آن ها نیز مربوط به اصول و مبانی دینی و اخلاقی هستند. نقاشی ها، تذهیب های كامل و مینیاتورهای متعدد با زنده ترین رنگ ها هنر نقاشان ارمنی را به نمایش می گذارند. قدیمی ترین و جالب ترین نسخه های خطی این مجموعه عبارت اند از انجیلی متعلق به قرن دهم میلادی نوشته شده بر روی پوست و دیگری قرآنی ترجمه شده به زبان ارمنی متعلق به قرن هجدهم میلادی. مركز اسناد و نسخه های خطی كلیسای وانك به سبب تعدد و تنوع كتاب ها یكی از غنی ترین مخازن ارمنیان در دنیا به شمار می رود.


 ۲- تابلوهای گچ بری و نقاشی

نمونه هایی از تابلوهای گچ بری به جا مانده از كاخ های صفوی از دیگر اشیاء گران بهای این موزه اند كه حتی در موزهٔ ایران هم كمتر اثری از آنها می توان یافت.

 تابلوهای نقاشی موزه نیز مجموعه ای ارزنده از آثار هنری نقاشان اروپایی و ارمنی هستند. این تابلوها كه بر روی كرباس، پوست، چرم، فلز و شیشه كشیده شده اند اكثراً موضوعاتی مذهبی دارند مانند تولد حضرت مسیح، رویدادهای زندگی آن حضرت و حواریون ایشان، تمثال حضرت مریم و ... . در كنار این تابلوها تصاویری نیز از رجال ایرانی و چهره های معروف ارمنی با لباس های مخصوص ارمنیان جلفا دیده می شود. از آثار منحصر به فرد این موزه سیاه قلمی است از چهرهٔ حضرت ابراهیم منسوب به رامبراند.




از آثار منحصر به فرد این موزه سیاه قلمی است از چهره حضرت ابراهیم منسوب به رامبر است.

بخشی از موزه کلیسای وانک به آثار نقاش ارمنی، آبراهام گورگِنیان 1907-1967میلادی اختصاص دارد، گورگِنیان در آثار خود نقوش سنگ قبرهای موجود در قبرستان‌ها و محوطه‌های کلیساهای جلفا را، که مربوط به سال‌های 1600تا 1950میلادی است، کپی‌برداری کردهاست.

این تابلوها در نگاه نخست یک اثر گرافیکی ساده به نظر می‌رسند، اما با کمی دقت می‌توان به ارزش هنری و معنوی آنها پی‌ برد، نقوش این سنگ قبرها بیانگر تنوع مشاغل، آداب و رسوم، لباس‌ها، طبقات اجتماعی ارمنیان جلفا و نیز معیارهای زیباشناختی زمان خود هستند.

۳- آثار فلزی

مجموعه آثار فلزی این موزه مشتمل بر زیورآلات طلا و نقره، كمربند، قلاب شنل، سینی، انواع جبعهٔ صلیب، عودسوز، ظرف روغن مقدس و ... است كه به شیوه های مختلفی مانند مشبك كاری، ریخته گری، ملیله كاری و قلمزنی ساخته و با سنگ های رنگارنگ قیمتی و نیمه قیمتی تزیین شده اند. بخش عمدهٔ این آثار مربوط به اشیای مورد استفاده در مراسم مذهبی كلیسا هستند.

۴- منسوجات (دست بافته ها و رودوزی های سنتی)

این منسوجات را می توان به سه گروه الف) لباس های مذهبی روحانیان ارمنی؛ ب) قطعات پارچه ای مورد استفاده در مراسم  كلیسا و ج) نمونه هایی از پوشاك سنتی ارمنیان جلفا تقسیم كرد.

به جرأت می توان گفت نظیر این اشیاء را، كه از افتخارات هنرهای تزینی خاص ارمنیان به شمار می روند، در هیچ یك از موزه های ایران نمی توان یافت. لباس های روحانیان با انواع پارچه های زری و ترمه با دوخت های سنتی، كه متأسفانه اكثر آن ها امروزه منسوخ شده اند، چشم بازدیدكنندگان را خیره می سازند. لباس های محلی ارمنیان جلفا نیز از زیباترین و بارزترین مشخصه های فرهنگی و اجتماعی آنان و همچنین نشان دهندهٔ تحولات تاریخی و فرهنگی اند. در این بخش، غرفه هایی نیز به نمایش انواع لباس (عروس، زن و تاجر جلفایی)، انواع كلاه، وسایل آرایش و سوزن دوزی زنان، نمونه هایی از وسایل سفرهٔ عقد ارمنیان و ... اختصاص داده شده كه تا حدودی آداب و رسوم ارمنیان را به بازدیدكنندگان معرفی می كنند. در كنار این اشیاء تعدادی فرش و گلیم نیز با نقوش اصیل ارمنی وجود دارد.


۵- ظروف چینی و سفالی

غرفهٔ بزرگی در موزهٔ كلیسای وانك به ظرف چینی و سفال اختصاص داده شده. این ظروف از نظر نقش ها و موضوعات تزیینی تنوع فراوانی دارند و آنها را می توان به سه گروه تقسیم كرد:۱. ظروفی كه نقش های تزیینی آنها ملهم از موضوعات تزیینی چینی است؛۲. ظروفی كه موضوعات تزیینی آنها تركیبی از هنر ایرانی و چینی است؛۳. ظروفی كه نقش های تزیینی آنها صرفاً شامل موضوعات و سبك های اروپایی است. در این مجموعه ظروفی دیده می شوند كه دارای جملات یا حروف اختصاری ارمنی هستند. این ظروف را شخصیت های معروف یا تجار ارمنی به كارخانه ها و هنرمندان سفارش می دادند و بر روی آنها اسم، تاریخ، شغل و... سفارش دهنده نوشته می شد.

۶- آثار چوبی

این بخش شامل انواع ساعت، مبلمان، شمعدان، جعبه، صلیب، تابلوهای منبت كاری و... است كه برجسته ترین این آثار سازها هستند. این بخش توجه اكثر افرادی را كه با موسیقی آشنایی دارند به خود جلب می كند. تار ساخت یحیی خان (هوهانس آبكاریان)، تارساز معروف جلفا، تار ساخت مِلكُن خان جلفایی و چوگور متعلق به مانوك مانوكیان در این بخش قرار دارند.

 ۷- فرمان ها

حدود ۱۷۰ برگ فرمان در كلیسای وانك موجود است كه ۲۲ برگ آن در موزه به نمایش گذاشته شده. این فرمان ها متعلق به سده های هفدهم تا نوزدهم میلادی و موضوع اكثر آنها دربارهٔ مهاجرت ارمنیان، دادن امتیازات تجاری و مذهبی به ارمنیان جلفا و چگونگی گرفتن مالیات از اهالی و تجار جلفایی است.

قدیمی ترین فرمان به تاریخ۱۵۶۴ م/۹۷۲هـ ق مربوط می شود و متعلق به شاه طهماسب صفوی است. این فرمان نشان می دهد ارمنیان قبل از مهاجرت به جلفا ارتباط فرهنگی و تجاری نزدیكی با شاهان صفوی داشتند.


 ۸- غرفهٔ صنعت چاپ

نخستین كتاب هایی كه در ایران به چاپ رسید به كوشش و همت جلفایی ها بود. اولین چاپخانهٔ ایران را پیشوای مذهبی كلیسای وانك،خاچاطور وارتاپد گِساراتسی و شاگردان ویدر كلیسای وانك دایر كردند. آنان خود ماشین، كاغذ و مركب چاپ حروف را طراحی كردند و ساختند و در۱۶۳۸ م/۱۰۱۷ هـ ش نخستین كتاب خود را با مضمون و شرح حال پدران روحانی به نام ساقموس (زبور داوود) در ۵۷۲ صفحه به چاپ رساندند. این كتاب در حال حاضر در آكسفورد انگلستان نگهداری می شود و نمونهٔ موجود در كلیسای وانك فتوكپی این كتاب است. تنها آثار به جای مانده از این چاپخانه عبارت اند از تعدادی حروف، كتاب هایی كه اولین بار در نقاط مختلف دنیا به زبان ارمنی چاپ شده اند و نیز نمونه هایی از هنر كتابت در آن دوران مانند انواع جلد سوخت، معرق، ضربی و روغنی مرصع و مذهب متعلق به سده های هفدهم تا هجدهم میلادی.


 ۹- غرفۀ یپرم خان

این غرفه شامل وسایل شخصی، عكس ها و مكاتبات شخصی یپرم خان ارمنی از سرداران انقلاب مشروطیت است كه نقشی مهم در این انقلاب داشت. اشیای این غرفه در۱۹۷۴  م به موزه اهدا شده اند.

 ۱۰- غرفهٔ نژادكشی ارمنیان در ۲۴آوریل۱۹۱۵ میلادی

مجموعهٔ این بخش شامل كتاب های منتشر شده دربارهٔ نژادكشی ارمنیان به زبان های مختلف، نمونه هایی از مكاتبات سلاطین عثمانی، نقشهٔ پراكندگی كشتار ارمنیان در شهرهای ارمنستان غربی، تصاویر ویدیویی كشتار وحشیانهٔ ترك های عثمانی و تظاهرات گستردهٔ مردمی روز ۲۴ آوریل در شهرهای ارمنی نشین ایران است. این غرفه در ۲۰۰۱ م با كوشش و همكاری شورای خلیفه گری اصفهان و مؤسسهٔ ترجمه و تحقیق هور در تهران صورت تأسیس شده است.

 ۱۱- مسكوكات

سكه های موزهٔ كلیسای وانك به سه دستهٔ الف) سكه های قبل از تاریخ؛ ب) سكه های دوران اسلامی و ج) سكه های دوران پادشاهی كیلیكیه تقسیم می شوند كه همگی آنها در دههٔ۱۹۷۰م به موزه اهدا شده اند.

 ۱۲- غرفهٔ جمهوری ارمنستان در ۱۹۱۸ ـ۱۹۲۰ میلادی

ارمنستان پیش از آنكه بخشی از اتحاد جماهیر شوروی سابق شود بین سال های۱۹۱۸ ـ ۱۹۲۰ م به استقلال رسید. نمونه هایی از مدارك رسمی دولتی، كه در این تاریخ مورد استفاده بوده اند، در این غرفه به نمایش گذاشته شده است از جمله گذرنامه ها، تمبرها، اسكناس ها، سكه ها و اوراق مربوط به كمك مالی ارمنیان جلفا به دولت تازه تأسیس ارمنستان در آن تاریخ. این غرفه در۱۹۷۵ م افتتاح شده و مهم ترین بخش آن بخش وسایل شخصی ایشخان هوسپ ارقوتیان، سفیر ارمنستان در ایران، است كه شامل وسایل شخصی وی مانند عكس، عصا، انگشتر، اوراق شخصی و ... می شود.

 دیگر آثار موجود در موزه:

اما معروف ترین چیزی كه در موزهٔ كلیسای وانك نگهداری می شود تار مویی است متعلق به دختری هجده ساله كه واهرام هاكوپیان در۱۹۷۴ م جمله ای از كتاب تورات را به زبان ارمنی با قلمی از جنس الماس بر روی آن نوشته است. این اثر در۱۹۷۵ م به موزه اهدا شده و بازدیدكنندگان می توانند این جمله را با میكروسكوپی كه به همین منظور در محل تعبیه شده است بر روی مو ببینند.

 در۱۹۷۷ م دو تندیس در قسمت ورودی موزه تعبیه شد كه یكی از آنها تمثال مسروپ ماشتوس، مخترع حروف الفبای ارمنی و دیگری تمثال خاچاطور گساراتسی، مؤسس چاپخانهٔ كلیسای وانك در سدهٔ هفدهم، است. این تندیس ها اثر هنرمند ارمنی زاون آیوازیان اند.

 امضای دفتر یادبود در تاریخ موزهٔ كلیسای وانك اولین بار به دست سفیر جمهوری ارمنستان، هوسپ ایشخان آرقوتیان، در۱۹۲۱ م صورت گرفت و از آن پس دفاتر یادبود متعددی به دست بازدیدكنندگان و نیز افراد سرشناس و معروف به امضا رسیدند و این رسم همچنان تا به امروز ادامه دارد.



















































































Subjects : کلیساهای اصفهان، موزه های اصفهان، 
Tags : کلان شهر اصفهان،
Related Links : وب سایت شهرداری اصفهان، وب سایت خلیفه گری ارامنه اصفهان و جنوب ایران،




چهارشنبه 14 آذر 1397 01:29 ب.ظ

You stated it exceptionally well.
generic cialis 20mg tablets cialis side effects acheter cialis kamagra we like it safe cheap cialis we use it 50 mg cialis dose online prescriptions cialis canadian discount cialis cialis generic only best offers 100mg cialis cialis 20mg preis cf
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:01 ق.ظ

You actually said that exceptionally well.
click now cialis from canada buy original cialis fast cialis online cuanto cuesta cialis yaho viagra vs cialis we recommend cialis best buy safe site to buy cialis online look here cialis order on line cialis dosage amounts cialis for sale in europa
سه شنبه 13 آذر 1397 03:38 ق.ظ

You actually explained that adequately!
cialis wir preise cialis daily cialis dosage recommendations buying cialis on internet cialis bula cialis tablets cialis coupons printable cialis for bph cialis generico online cialis 30 day sample
دوشنبه 12 آذر 1397 02:31 ب.ظ

Nicely put, With thanks.
cialis daily new zealand when will generic cialis be available tadalafil tablets best generic drugs cialis costo in farmacia cialis cialis 5 mg funziona cialis prezzo al pubblico cialis purchasing cialis 5 effetti collaterali click now buy cialis brand
یکشنبه 11 آذر 1397 02:44 ب.ظ

Nicely put, Cheers!
cialis for sale in europa fast cialis online cialis pills price each cialis usa cost cialis 05 we choice free trial of cialis cialis en 24 hora cialis 20mg buy cialis how much does a cialis cost
یکشنبه 11 آذر 1397 03:03 ق.ظ

You reported this fantastically!
cialis mit grapefruitsaft cialis generico generic cialis pill online cialis diario compra cialis without a doctor's prescription cialis 100 mg 30 tablet tadalafilo tadalafil 5mg order generic cialis online cialis taglich
شنبه 10 آذر 1397 02:38 ق.ظ

You actually suggested it fantastically.
cialis dosage cialis 20mg preis cf cialis 20 mg cut in half we recommend cialis info cialis generico buying cialis overnight only best offers 100mg cialis generic cialis at walmart only now cialis 20 mg acheter cialis kamagra
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:39 ق.ظ

Point well utilized!.
cialis tablets australia we choice cialis pfizer india order cialis from india tadalafil 10 mg cialis 200 dollar savings card buy name brand cialis on line price cialis best 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis kaufen cialis free trial
پنجشنبه 19 مهر 1397 10:05 ب.ظ

Nicely put. Kudos!
levitra prices levitra levitra 20 mg buy levitra generic buy levitra 10mg buy generic levitra buy levitra levitra buy 10 mg levitra levitra 10 mg prezzo
یکشنبه 8 مهر 1397 07:48 ق.ظ

You have made the point.
what is cialis cialis soft tabs for sale cialis generic cialis generique 5 mg buy cialis online cheapest generic low dose cialis prix cialis once a da cialis cost buy generic cialis opinioni cialis generico
شنبه 7 مهر 1397 07:39 ق.ظ

Thanks a lot, Ample content!

prix de cialis cialis lowest price overnight cialis tadalafil cialis pills only here cialis pills cialis 20 mg cut in half cialis prezzo al pubblico low dose cialis blood pressure generic cialis with dapoxetine where do you buy cialis
شنبه 31 شهریور 1397 09:28 ب.ظ

Wow a good deal of fantastic info!
canadian pharmacies that are legit safe canadian online pharmacies canadian medications, liraglutide canadian prescriptions online serc 24 mg northwest pharmacies in canada northwest pharmacies online canadian pharmaceuticals canadian online pharmacies rated canadian prescriptions online canada drugs
پنجشنبه 15 شهریور 1397 09:03 ق.ظ

Thanks a lot! A lot of material.

cialis flussig buy original cialis low cost cialis 20mg cialis kaufen wo comprar cialis navarr cialis canada on line cialis kaufen bankberweisung generic low dose cialis can i take cialis and ecstasy cialis pas cher paris
چهارشنبه 14 شهریور 1397 12:57 ق.ظ

Thanks a lot. Great information!
the best canadian online pharmacies drugs for sale in uk buy viagra now the best canadian online pharmacies canadian drugs canada online pharmacy canada online pharmacies medication Canadian Pharmacy USA canadian online pharmacies reviews pharmacy times
سه شنبه 13 شهریور 1397 06:57 ق.ظ

Incredible quite a lot of wonderful info.
buy legal viagra online pharmacy usa how to get viagra with prescription buy cheap viagra pills online buy viagra nz sildenafil uk online where to buy viagra online safely order viagra no prescription buy viagra in store buy viagra canada
دوشنبه 12 شهریور 1397 05:19 ق.ظ

Beneficial facts. Regards!
cialis 30 day trial coupon cialis in sconto wow cialis tadalafil 100mg click now buy cialis brand cialis coupons printable cialis 5mg cialis venta a domicilio cialis 5mg cialis wir preise cialis 100mg suppliers
دوشنبه 22 مرداد 1397 07:25 ب.ظ

Really many of superb info!
buy cialis sample pack cialis 20 mg effectiveness low cost cialis 20mg cialis super acti cialis cuantos mg hay cialis generico in farmacia when can i take another cialis cialis patent expiration cialis side effects dangers buying brand cialis online
جمعه 7 اردیبهشت 1397 09:34 ب.ظ

You made your point.
look here cialis order on line cialis kaufen cialis generico in farmacia cuanto cuesta cialis yaho buying brand cialis online cialis without a doctor's prescription cialis bula cialis prezzo al pubblico ou trouver cialis sur le net cialis patent expiration
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 11:03 ق.ظ

You've made your point!
buy viagra cheaply cheapest place to buy viagra online where do i buy viagra online buy viagra 25mg where to buy viagra pills how to get viagra prescription online uk viagra online purchase viagra sildenafil pharmacy buy viagra from usa
شنبه 18 فروردین 1397 03:13 ق.ظ

Whoa many of valuable information!
tadalafil 20 mg generic cialis in vietnam cialis authentique suisse acheter du cialis a geneve acheter cialis kamagra cialis side effects cialis online nederland cialis side effects cialis dosage recommendations cialis pills
شنبه 4 فروردین 1397 01:40 ق.ظ

Awesome postings. Many thanks!
cialis mit grapefruitsaft cialis professional from usa cialis generique cialis 20mg cialis 20 mg effectiveness are there generic cialis online cialis cialis per paypa we like it cialis price generic cialis at the pharmacy
دوشنبه 28 اسفند 1396 06:57 ق.ظ

Seriously all kinds of helpful knowledge.
cialis generika in deutschland kaufen cialis generico postepay cialis rezeptfrei sterreich prices on cialis 10 mg generic cialis at walmart rx cialis para comprar generic cialis with dapoxetine cialis generika cuanto cuesta cialis yaho overnight cialis tadalafil
دوشنبه 6 آذر 1396 05:35 ب.ظ
پست بزرگ
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 04:50 ب.ظ
Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it.
Look advanced to far added agreeable from you!
However, how could we communicate?
سه شنبه 22 فروردین 1396 04:38 ب.ظ
Your style is very unique in comparison to
other people I've read stuff from. Thanks for
posting when you've got the opportunity, Guess I will just book mark this web
site.
چهارشنبه 16 فروردین 1396 07:21 ق.ظ
Howdy! Do you know if they make any plugins to assist with Search Engine Optimization? I'm trying to get my blog
to rank for some targeted keywords but I'm not seeing very good results.
If you know of any please share. Cheers!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه مجاز می باشد